Rocznice literackie
Bolesław Prus
(1847-1912)
19 maja – 100. rocznica śmierci polskiego powieściopisarza, nowelisty, publicysty i wybitnego twórcy okresu pozytywizmu. Był współtwórcą polskiego realizmu, kronikarzem Warszawy, myślicielem, popularyzatorem wiedzy oraz działaczem społecznym. Wcześnie osierocony, wychowany był przez krewnych. Walczył w powstaniu styczniowym. Wykształcenie zdobywał w Szkole Głównej w Warszawie, potem w Puławach. Zajmował się działalnością publicystyczną, a także naukową. Był dziennikarzem, reporterem. Współpracował z wieloma czasopismami, np. „Kurierem Warszawskim”, „Nowinami”, „Tygodnikiem Ilustrowanym”. W nich także publikował swoje teksty, m.in. humoreski, felietony, reportaże, opowiadania i powieści. Od połowy lat siedemdziesiątych na stałe związał się z Warszawą. Talent pisarski Prusa ujawnił się w nowelach, np. Powracająca fala (1880), Antek (1881), Omyłka (1884), Na wakacjach (1885).
W latach osiemdziesiątych, kiedy sympatyzował z naturalistami, napisał powieść Placówka. Sukces przyniosły mu powieści: Lalka (1890), Emancypantki (1893), Faraon (1897).
Jego życie – lata biedy, poszukiwania, pracy, działalność reporterska – znalazło odzwierciedlenie w twórczości. Zajmował się także działalnością społeczną, angażując się w wiele inicjatyw na rzecz ubogich. Zmarł na atak serca w wieku 64 lat. Jego pogrzeb na warszawskich Powązkach 22 maja 1912 roku zgromadził tłumy wielbicieli talentu pisarza i przerodził się wielką manifestację mieszkańców Warszawy. Na jego pomniku widnieje napis „Serce serc”.
Twórczość prozatorska Bolesława Prusa należy do największych osiągnięć literatury polskiej.
Najbliższa jest pracom takich pisarzy Karol Dickens i Antoni Czechow.
Tematem jego wczesnej twórczości było przedstawienie krzywdy społecznej skontrastowanej z jałowością życia zamkniętego w swoim świecie ziemiaństwa ( Dusze w niewoli, Anielka).
Jego pierwsza dużą powieścią była Placówka (1886). Następnie powstała jego epicka panorama ówczesnej Warszawy z lat 1878-1879 – powieść Lalka (1890). W roku 1893 zostało wydane kolejne po Lalce wybitne dzieło pisarza Emancypantki, którego akcja toczy się w czasach współczesnych pisarzowi, w Warszawie na pensji pani Latter i na prowincji w Iksinowie. W swojej jedynej powieści historycznej Faraon (1897) przedstawił, na tle fragmentu historii Egiptu, mechanizmy władzy, państwa i społeczeństwa. Następnie w roku 1909 wydał jeszcze jedną powieść Dzieci, w której poddał krytyce rewolucję rosyjską 1905 roku. Śmierć pisarz przerwała prace nad ostatnią, niedokończoną powieścią Przemiany.
Przygotowała: Agniesza Wojtachnio